به گزارش اداره‌کل رسانه معاونت راهبردی رئیس‌جمهور، دکتر صادق زیباکلام استاد دانشگاه، با تاکید بر اینکه وفاق ملی نباید به یک شعار صرف تقلیل یابد، بلکه باید به عنوان یک اقدام عملی و راهبردی برای بهبود وضعیت اجتماعی و سیاسی کشور مورد توجه قرار گیرد اظهارداشت: وفاق یعنی التیام بخشی به زخم‌های جامعه؛ دکتر پزشکیان باید به دیدار خانواده مهسا امینی میرفت، باید با کردها صحبت می‌کرد و خواسته‌هایشان را می‌شنید، اگر من مصداق وفاق را اجتماعی بخواهم ببینم، به بازماندگان پرواز اوکراینی پیام همدردی می‌دادم، به دیدار میرحسین موسوی و کروبی میرفتم و برای شروع وفاق ملی از زندان اوین بازدید میکردم. نرگس محمدی، تاج زاده و زندانی‌های سیاسی را می دیدم.

وی با بیان اینکه بدون وفاق بین‌المللی تلاش در وفاق داخلی ممکن نیست، افزود: اساسا امکان طرح وفاق در حالی که برخی معتقد‌اند بعضی‌ها اصلا حق نیستند و متهم و زندانی امنیتی هستند امکان‌پذیر نیست و در این شرایط وفاق اصولا امکان وجودی ندارد. زیباکلام همچنین با مرور تجربه تاریخی ایران، اظهار داشت: وفاق ملی در تاریخ معاصر کشور تنها در دو مقطع زمانی قابل مشاهده بوده است: نخست در جریان انقلاب‌اسلامی سال 57 و دوم در سال‌های اولیه جنگ ایران و عراق.

به گفته وی، این دوره‌ها با وجود تهدیدهای خارجی و بحران‌های داخلی، شاهد همبستگی و اتحاد نسبی میان گروه‌های مختلف جامعه بودند.

دکتر فراستخواه استاد دانشگاه نیز با بررسی شرایط امکان وفاق، گفت: وفاق از اراده مسئولین برنمی‌خیزد، بلکه از تحرک اجتماعی و قدرت‌یابی جامعه ناشی می‌شود. او وفاق را نه تقسیم منافع و سهم‌خواهی، بلکه مکالمه جدی، جدلی و صلح‌آمیز با جامعه دانست.

وی در مخالفت با نظر زیباکلام، التیام بخشیدن را معنای وفاق ندانست و گفت:«وفاق توافق شرکای دولت یا وضعیت چند سالار یا تقسیم منافع در بالا و باز تقسیم سهم‌خواهی‌ها نیست.

بلکه وفاق، وفاق مردم سالار است.فراستخواه وفاق را مکالمه‌بنیان، جدی، جدلی و صلح‌آمیز تعریف کرد و افزود: اگر وفاق را توهم بدانیم و توجه نداشته باشیم پشت وفاق چه استیصال ملی نهفته است هیچگاه وفاق به معنی واقعی ان را نخواهیم فهمید. وفاق اجتماعی الان در حال ویرایش است و دارد تولید می‌شود و باید اجازه بدهیم در بستر زمان جامعه ایران مسیر خود را ادامه دهد. مردم در مسیر همدلی مشغول جدالی هستند که صلح محور است.

دکتر رحمانی دیگر عضو این پنل به چالش‌های اساسی برای وفاق اشاره کرد و گفت: نابرابری و بی‌اعتمادی در جامعه، امکان وفاق را تضعیف کرده است.

وی افزود: با این حال جامعه پتانسیل بالایی برای وفاق دارد اما نهادهای حکمرانی این امکان را محدود کرده‌اند.رحمانی تاکید کرد: جامعه پتانسیل بالایی دارد و وفاق اجتماعی ممکن است ولی در عرصه سیاست شاهد وفاق گریزی هستیم زیرا منش‌ آن وفاق‌گریز و تبار و گروه‌گرا است.

دکتر رهبری پژوهشگر اجتماعی نیز در ابتدا با اشاره به اینکه وقتی در جامعه ایران از وفاق صحبت می‌کنیم زمینه‌های مختلفی وجود دارد که سبب فهم‌های متفاوت از مفهوم وفاق است. از این رو فهم خود وفاق تبدیل به مسئله شده است.

وی در ادامه به تعریف آکادمیک وفاق پرداخت و گفت: وفاق از هم‌مسئله‌گی و توافق بر مسائل مشترک شکل می‌گیرد. او به فرسایش سرمایه اجتماعی و تغییرات ناشی از تکنولوژی‌های ارتباطی اشاره کرد که نوع کنش‌های اجتماعی را دگرگون کرده و براین اساس برای رسیدن به وفاق باید از قالب‌های حاکم فراتر رفت و به پیچیدگی‌های موجود در جامعه چندپاره ایران توجه کرد.

رهبری تاکیدکرد: برای رسیدن به وفاق با جامعه باید فراتر از پروتکل‌های فرمی و محتوایی رفت و از قالب‌های حاکم خارج شد.
متین رمضانخواه نیز وفاق را ابزاری برای حل مسائل ایران دانست و گفت: وفاق مسیر و ابزاری برای رسیدن به حس سعادت و همزیستی است.

او افزود: شکاف جدی بین خواسته‌های مردم و عملکرد حاکمیت وجود دارد و دکتر پزشکیان در تلاش است تا روی این شکاف‌ها پل بزند.

به گفته او، با توجه به عدم یکدستی جامعه ایران حصول به وفاق اجتماعی نیازمند پیگیری همزمان مسائل اقتصادی، آزادی‌های اجتماعی و حقوق شهروندی است.رمصانخواه تأکید کرد: رشد تشکل‌های مستقل مردم‌نهاد یکی از عوامل اساسی برای رسیدن به وفاق است.

دکتر بهاره آروین مدیر پنل در جمع‌بندی اظهارداشت: از حیث سیاسی ریسک پروژه وفاق را بالا می‌دانم، سیاست عرصه جدال بر سر قدرت است، اما در امر اجتماعی، وفاق درون جامعه معنی دارد و اصولا باید با کسانی که شاید خیلی همسو نباشیم وفاق داشته باشیم.

وی همچنین بر تمایز بین وفاق سیاسی، وفاق اجتماعی و وفاق سیاستگذاری اجتماعی تاکید کرد.