معاونت امور راهبردی ریاست جمهوری یکی از معاونت‌های نوپا در دولت چهاردهم شناخته می‌شود که زیر نظر رئیس‌جمهور فعالیت می‌کند و در یک‌سال گذشته، گام‌های مهمی در راستای طراحی سازوکار برای آموزش مدیران راهبردی جوان در دولت، طراحی شبکه و سازوکار مشارکت دادن پژوهشگران و فعالان استانی و تدوین گزارش‌های راهبردی و سیاستی برداشته است.

این معاونت که برای نخستین بار در دولت چهاردهم تشکیل شده است، وظیفه دارد با بهره‌گیری از تجربه مدیران ارشد ادوار گذشته، نخبگان، اندیشکده‌ها و نهادهای جامعه مدنی تحولات کلان داخلی و خارجی و میزان توفیق در دستیابی به اهداف قانون اساسی، سند چشم‌انداز و سیاست‌های کلی نظام را رصد کرده و به رئیس‌جمهور گزارش ارائه دهد.مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور ۱۱ مرداد ۱۴۰۳ محمد جواد ظریف را به عنوان معاون راهبردی رئیس‌جمهور منصوب کرد، وی در اسفند ۱۴۰۳ از سِمت خود استعفا کرد. پس از او، این معاونت با معاونت امور مجلس رئیس‌جمهور ادغام و محسن اسماعیلی از ۲۶ فروردین ماه ۱۴۰۴ تاکنون معاونت امور مجلس و راهبردی ریاست جمهوری را عهده دار شده است.

برگزاری بیش از ۳۰ هم‌اندیشی با فعالان مدنی، ستادی و نخبگان دانشگاهی و فرهنگی

از مهم‌ترین اقدامات معاونت راهبردی و امور مجلس ریاست جمهوری می‌توان به تولید محتوا و فعالیت‌های ترویجی در جهت تغذیه گفتمانی دولت در سه محورِ «وفاق ملی»، «عدالت» و «دولت توسعه‌گرا» اشاره کرد که با برگزاری همایش ملی وفاق ملی در دی‌ماه ۱۴۰۳ ـ با ۷۰ مشارکت کننده در ۱۱ پنل گفتگوی مساله‌محور ـ انجام گرفت.

همچنین ۳۰ نشست تخصصی در موضوعات مربوط به «وفاق ملی» در شهرها و دانشگاه‌های کشور و ۵ همایش دانشگاهی نیز برای ارائه مقالات گزیده ارسال‌شده درباره وفاق ملی (از میان ۴۰۰ چکیده ارسالی) برگزار شد.

تولید اولین سلسله‌برنامه ویدیویی دولت در سکوی «فیلیمو» درباره گفتگوی مساله‌محور راهبردی و کارشناسانه با مخاطب وسیع‌تر با عنوان «دورنما» و مصاحبه‌ها، پیام‌های ویدیویی و سخنرانی‌های معاون راهبردی در داووس، نیویورک، عراق و تهران در گفتگو با بیش از ۳۰ رسانه انگلیسی، عربی و فارسی در جهت نشر گفتمان دولت از مهم ترین اقدامات این معاونت است. 

تولید ۱۳۰ متن سیاستیِ محرمانه یا عمومی در حوزه‌های سیاست خارجی، سیاست اجتماعی و فرهنگی و سیاست اقتصادی متکی به برگزاری بیش از ۲۰۰ جلسه کارگروه‌ و ملاقات‌ تخصصی از جمله ۲۴ جلسه شورای سیاست خارجی با عضویت جمعی از زبده‌ترین دیپلمات‌ها و کارشناسان سیاست خارجی کشور، شاملِ ۱۸ سیاست‌نامه کلان‌راهبردی همانند «محورها و ضرورت‌های راهبردی رابطه ایران و چین»، «درس‌آموخته‌های جنگ تحمیلی اسرائیل علیه ایران»، «راهبرد وفاق برای تامین امنیت ملی»، «ایرانِ مطمئن»، «فراتحلیل مسائل جاری کشور: تله‌ها و فرصت ‌های برنامه‌ هفتم پیشرفت»، «شاخص‌های سنجش عملکرد دستگاه‌ها» از مهم‌ترین اقدامات معاونت راهبردی رئیس جمهور است.

همچنین ۶۵ گزارش راهبردی و سیاستی که در این راستا می‌توان به «گام‌هایی برای ملی‌تر شدن رسانه ملی»، «گزارش راهبردی تصویر ایران در سینمای فجر ۴۳»، «نقش حزب‌ الله در منظومه بازدارندگی ایران و نحوه سازگاری با تغییرات اخیر»، «انتخابات آمریکا و گزینه‌های ایران» و «تحلیل روانشناختی دونالد ترامپ و راهکارهای تعامل دیپلماتیک ایران»، «مسئولیت اجتماعی دولت»، «طرح مشارکت ذی‌نفعان برای اصلاح آموزش و پرورش» اشاره کرد و در عین حال ۲۵ توصیه سیاستیِ محرمانه به رئیس جمهور، همچون «پیشنهاد احیای شورای دفاع»، «پیشنهاد یک ساعت جلو کشیدن ساعت کشور از نوروز ۱۴۰۴»، «مواجهه با سقوط بشار اسد»، پیشنهاد تأسیس اتاق وضعیت برای مدیریت تهدیدهای حیاتی، در این معاونت انجام شده است.

۱۳ نطق پیشنهادی برای رئیس‌جمهور و پیشنهادهایی برای تغذیه شرکت فعال و مشارکت جویانه نمایندگان معاونت راهبردی در کمیسیون‌های تخصصی دولت و تقویت شبکه ارتباطی دولت با پژوهشگران راهبردی، اندیشکده‌های راهبردی و فعالان و نهادهای مدنی، تشکیل ۲۵ کارگروه مساله‌محور در موضوعات کلان‌راهبردی با ریاست و عضویت طیفی از صاحب نظران (۲۵۰ نفر) و برقراری منظم جلسات و ارتباط هم‌کارانه آنلاین‌شان از دیگر اقدامات یک‌ساله این معاونت محسوب می‌شود.

همچنین کارگروه‌هایی با موضوعاتِ سفر رئیس جمهور به چین، درس‌آموخته‌های جنگ تحمیلی اسرائیل علیه ایران، ارزیابی طرح اخراج مهاجران غیرقانونی، تله‌ها و فرصت‌های برنامه هفتم، افزایش مشارکت سیاسی و اجتماعی شامل اصلاحات قانون انتخابات، قانون احزاب و تشکل‌ها، امنیت غذایی، پیامدهای فراسرزمینی آمایش سرزمینی، گشایش افق‌های دور و نزدیک آموزش و پرورش ایران، بقای سرزمینی: گلوگاه‌ها و گشایش‌ها در آب، انرژی، غذا و در مجموع با بیش از ۲۰۰۰ نفرساعت نشست تخصصی با حضور کارشناسان برجسته، نمایندگان اندیشکده‌ای کشور و نمایندگانی از قوه قضائیه و مجریه ازجمله وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری، کشور، جهاد کشاورزی، نیرو، آموزش و پرورش، امور خارجه، اطلاعات، کار و رفاه اجتماعی، صنعت، معدن و تجارت، راه و شهرسازی و سازمان‌های برنامه و بودجه، حفاظت از محیط زیست، کتابخانه‌ ملی، مجمع جهانی اهل بیت، اتاق بازرگانی ایران و نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور تشکیل شده است.

از دیگر اقدامات معاونت راهبردی رئیس جمهور می‌توان به طراحی شبکه و سازوکار مشارکت دادن پژوهشگران، دانشگاهیان و فعالان هر استان در شناسایی مسائل و راه حل مسائلِ در اولویت در هر استان، پیشنهاد و برقراری سازوکار گزارش طومارهای پرامضا و پاسخگوسازی دولت به آن‌ها و انعقاد اولین تفاهم‌نامه دولت در ایران با یک پلتفرم کارزارهای‌های عمومی و تدوین سازوکار پاسخگویی روش‌مند دولت به آن‌ها، برگزاری بیش از ۳۰ هم‌اندیشی با فعالان مدنی، ستادی و نخبگان دانشگاهی و فرهنگی در معاونت‌ راهبردی با الگوی تقویت سرمایه اجتماعی دولت و راهگشایی در شناسایی راه حل‌های مسائل جامعه ایران اشاره کرد.

شناسایی و برقراری ارتباط با بهترین اندیشکده‌های کشور، از جمله با برگزاری نشست‌های عمومیِ منظمِ، ارائه برگزیده سیاست‌نامه‌های اندیشکده‌های کشور در معاونت راهبردی با دعوت از مقامات دولتی و کارشناسان هر حوزه، شناسایی شبکه‌ای از اندیشکده‌ها و پژوهشگران مسائل راهبردی در تهران و استان‌ها، طراحی سازوکاری برای شناسایی و آموزش صد مدیر راهبردی جوان در دولت و ۲۵ دیدار و رایزنی معاون راهبردی با روسای جمهور، نخست‌وزیران، وزاری خارجه، سفرا و اندیشمندان خارجی از مهم ترین اقدامات این معاونت در یک‌سال گذشته است.

همچنین گزارش و تدوین فرآیند ارتباط با گروه‌های مرجع و تنظیم ساختار ثبت و پیگیری مطالبات تشکل‌های مدنی و گروه‌های مرجع از مهم‌ترین برنامه‌های معاونت راهبردی رئیس‌جمهور است.

منبع: ایرنا