به گزارش اداره‌کل رسانه معاونت راهبردی رئیس‌جمهور، در پنل پنجم همایش گفت‌وگوی ملی درباره وفاق ملی «مفهوم‌سنجی وفاق ملی»  با دبیری محمد مهدی مجاهدی، عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، مورد بررسی قرار گرفت.

️سید حسین حقیقت، استاد علوم سیاسی دانشگاه قم و امام باقر در شروع بحث از اهمیت تدوین منشور وفاق در دولت چهادهم گفت و این وظیفه را متوجه معاونت راهبردی دانست. به گمان او این کار، بسیار مهم و کلیدی است چرا که «فرصت دولت ۱۴ تکرار نشدنی است، اگر موفق نشویم معلوم نیست چه می‌شود.»

️هادی خانیکی، استاد علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی، از پنج زمینه صحبت کرد که باید وفاق را در متن آن فهمید. اول «زمینه اجتماعی» است و زمینه دوم آن «جامعه مدنی». به گفته او اولی به سمت فردگرایی رفته و دومی به شدت ضعیف شده است.  از نظر خانیکی زمینه سوم حکمرانی است. در این زمینه هم شدت اختلاف‌ها بالاست و مستلزم توجه عاجل. زمینه چهارم و پنجم هم روابط بین‌الملل و فرهنگ است که هر دو وضعیت خطرناکی پیدا کرده‌اند.

️سعید معیدفر، رییس انجمن جامعه‌شناسی ایران، بحث خودش را اما معطوف به منطق تحقق وفاق کرد: مسایل اجتماعی ایران چیست؟ مشکلات فراوانی داریم از نظر کمیت و کیفیت در حال زیاد شدن هستند. اگر بخواهیم فائق بیاوریم باید اولویت‌بندی کنیم. اما تجربه من نشان می‌دهد نتوانستیم بین اولویت‌ها به توافق برسیم؛ نه بین دانشگاهیان و نه در حاکمیت.

ابوالفصل دلاوری، استاد علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی، تاکیدش بر این بود که بحث بر سر کلمه نیست بلکه باید «وفاق» را در بستر موضوعش فهمید. از نگاه این استاد دانشگاه بستر موضوع -به عبارت دقیق فضای سیاسی کشور- همواره «تنازعی» بوده است: در سیاست تنازعی همه بازیگران تلاش می‌کنند تمام موضوعات را به محل نزاع تبدیل می‌کنند.

این مقدمه به دلاوری اجازه داد تا فهم خود را از وفاق به روشنی توضیح دهد: مفهوم وفاق قرار است الگو و پادزهری برای این الگو باشد؛ سیاست توافقی.البته او تاکید کرد که وفاق چند سطح دارد. نازل‌ترین سطح آن پرهیز از تنش (conflict avoidence) است. به گمان دلاوری در چند ماهی که از دولت چهاردهم می‌گذرد این سطح از وفاق دیده می‌شود اما اگر نتوان وفاق را عمیق‌تر و نهادی‌تر کرد قطع همین سطح هم شکست می‌خورد.او لازمه پایداری وفاق را این‌طور عنوان کرد: برای پایدار شدن وفاق، دو طرف باید چیزهایی از دست بدهند و انعطاف داشته باشند.

سید حسین مدرسی طباطبایی، استاد حقوق دانشگاه تربیت مدرس، واکاوی وفاق را به حوزه حقوق کشاند. به گفته او برخلاف حقوق رومی ژرمنی که اهم توجه آن به برابری و آزادی است، حقوق اساسی ما (در تمام این ۱۲ دهه) بر دو سنت بنیادین‌ و متعارض استوار بوده است.

اما پس از این مقدمه طباطبائی به امید خود برای حل این مساله اشاره کرد: نقطه امیدوار کننده این است که این نظام حقوقی در برهه‌هایی نشان داده امکان برقراری تعادل بین این دو سنت وجود دارد. به گمان او: از دید حقوقی، وفاق پاسخی است به این عدم تعادل بین دو سنت حقوقی پایه.

 محمد‌مهدی مجاهدی، در انتها گفت: تعارض و تخاصم هیچ وقت از سیاست و زندگی بشر قابل زدودن نیست. وفاق یعنی جدی گرفتن این وجه مغفول مانده سیاست.