یکی از ابزارهایی که در حوزه سیاست‌گذاری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، موضوع سنجش افکار و بررسی‌ بازخورد سیاست‌های اجرا شده در میان مردم است.

دراین‌بین از جمله موضوعاتی که موردتوجه مرکز بررسی‌های استراتژیک قرار گرفته، سنجش اعتمادبه‌نفس ملی در میان جامعه ایران است؛ چرا که در برخی موارد تصور مردم نسبت به شرایط کشور در حوزه‌های مختلف از واقعیت‌ها فاصله دارد و می‌توان با ارائه اطلاعات درست نگاه مردم را نسبت به واقعیت‌های میدانی اصلاح کرد و اعتمادبه‌نفس ملی را تقویت نمود.

بر همین اساس، مرکز بررسی‌های استراتژیک در روز یکشنبه، 6 خرداد، نشستی را با همین موضوع با حضور مدیران مراکز برتر افکارسنجی کشور از جمله مرکز تحقیقات صداوسیما و مرکز افکارسنجی ایسپا برگزار کرد.

دکتر مصطفی زمانیان، رئیس مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری، در این جلسه ضمن ابراز تسلیت به‌خاطر شهادت ریاست محترم جمهور، آیت‌الله رئیسی، و همراهانشان، گفت: تلاش ما این است که در مرکز بررس‌های استراتژیک یک ساعت هم کم‌کاری نداشته باشیم و معتقدیم که رضایت رئیس‌جمهور شهید در ادامه راهی است که از قبل شروع کرده‌ایم، به همین دلیل بنا داریم موضوع تقویت اعتمادبه‌نفس ملی را با همکاری مراکز افکارسنجی به‌طورجدی پیگیری کنیم.

نخستین مسئله‌ای که از سوی حاضرین در این نشست مطرح شد مخدوش بودن ارزیابی‌های بین‌المللی درباره ایران بود. کارشناسان معتقدند به دلایل مختلف از جمله غرض‌ورزی، نداشتن اطلاعات درست داخلی، و استفاده از روش‌های نادرست ارزیابی، آمارهای ارائه شده از سوی برخی مراکز بین‌المللی درباره کشورمان دچار اشکال است.

مدیران مراکز افکارسنجی معتقدند که در حال حاضر شاهد وجود یک گسست بین واقعیت‌ها و پنداشت مردم نسبت به وضع موجود هستیم و در بسیاری از موارد پنداشت مردم از شرایط بسیار بدتر از واقعیت‌های میدانی است و همین امر اعتمادبه‌نفس ملی را تحت‌الشعاع قرار داده است.

لازم به ذکر است که از عوامل شکل‌گیری شکاف در اذهان مردم، رجوع به آمارهای بین‌المللی در غیاب آمارها و ارزیابی‌های داخلی است.

مدیر ایسپا در این نشست گفت: در موضوع انتشار آمارهای ترجمه شده بین‌المللی نیز دچار مشکل هستیم چرا که آمارها به‌صورت ناقص ترجمه و به افکار عمومی منعکس می‌شوند؛ چراکه در تهیه آنها به روش‌شناسی و تعریف مفاهیم پرداخته نمی‌شود. باید توجه داشت که تعریف برخی شاخص‌ها با چیزی که در فرهنگ و جامعه ایرانی می‌بینیم کاملاً متفاوت است. به‌عنوان‌مثال تعریف شادکامی در جامعه جهانی با تعریف آن در جامعه ایران کاملاً متفاوت است.

مراکز افکارسنجی همچنین با محدودیت در انتشار داده‌های خود مواجه هستند و در سایه عدم ارائه این داده‌ها، اطلاعات مراکز خارجی محل رجوع قرار گرفته و به تشدید گسست بین واقعیت و پنداشت مردم منجر می‌شود.

از جمله پیشنهادهای مطرح شده در نشست مرکز بررسی‌های استراتژیک هم این بود که مراکز افکارسنجی باید شاخص‌های نزدیک به موضوع اعتمادبه‌نفس ملی را مشخص کرده و با دقت بیشتری مورد برسی قرار دهند؛ از طرفی باید برخی شاخص‌ها به‌صورت ملی و بومی تعریف شده و مورد ارزیابی قرار بگیرند.

به اذعان حاضرین در این جلسه، اعتمادبه‌نفس ملی موضوعی است که باید از سنین پایین افراد جامعه موردتوجه قرار گرفته و شکل بگیرد.