تشکیل نشست «تحلیل جنبش خیابانی حفاظت از ایران و راههای ارتقای آن» در معاونت راهبردی
با حضور تعدادی از جامعهشناسان، تعدادی از سازماندهندگان و تعدادی از مشارکتکنندگان در تجمعهای ۹۰ شب گذشته، نشست «تحلیل جنبش خیابانی حفاظت از ایران و راههای ارتقای آن» در معاونت راهبردی رئیس جمهور برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی معاونت راهبردی رئیس جمهور، دکتر محسن اسماعیلی، معاون راهبردی و پارلمانی رئیس جمهور، دکتر علی ربیعی، دستیار اجتماعی رئیس جمهور و دکتر علی عبدالله خانی، معاون سیاسی و امنیتی و قائممقام معاون راهبردی رئیس جمهور نیز در این نشست حضور و مشارکت داشتند.
کورش علیانی، مصطفی زمانیان، حسین افشار، محمدرضا جلائیپور، محمدصادق فرامرزی، مصطفی نوذری، غزاله گلدانی، شادی عنصری، محمد نامخواه، ابوالفضل بختیاری و سینا شیخی نیز بر اساس مشاهدات میدانیشان در تجمعهای شبانه ارزیابیها و پیشنهادهایی را در این نشست ارائه کردند و ویژگیها و پویاییهای این جنبش اجتماعی نوظهور را به بحث گذاشتند و پیشنهادهایی برای حفاظت از این سرمایهٔ بزرگ ملی ارائه کردند.
علی ربیعی، دستیار اجتماعی رئیس جمهور در این نشست ،بر خطر «آمیختگی با سیاست داخلی» تاکید کرد که میتواند میدان همبستگی را به میدان اختلاف تبدیل کند.
کورش علیانی، نویسنده و پژوهشگر زبانشناسی و جریانهای مقاومت، به تفاوتهای این جنبش خیابانی با مفهوم «کارناوال باختینی» پرداخت.
از نظر علیانی در این تجمعات، گرچه مؤلفههایی چون «وارونگی نظم رسمی»، «کِش آمدن زمان (زمان ثانویه)»، «تبدیل خیابان و میدان به فضای رهایی» و «چندصدایی» دیده میشود، اما برخلاف کارناوالهای کلاسیک، نشانههایی از «بدن گروتسک»، وانهادگی کامل یا آلودگی انسانی و زبالهریزی در آن وجود ندارد، خیابانها تمیز هستند و نوعی «آگاهی جمعی» غنی در برابر گیجی حاکم است.
وی ادامه داد: رهایی در این میدان از جنس رهایی موقت و گذرا از عقل نیست، بلکه نوعی «رهاییآفرینی از حذف اجتماعی» است؛ به طوری که گروههای بهحاشیهراندهشده بدون طرد شدن، نوعی بازگشت به حضور اجتماعی و همدلی خاموش را تجربه میکنند. این پدیده پدیدهای یکباره نیست، بلکه برآیند تاریخ، اعتقادات و تجربههای تلخ و شیرین مردم ایران است که در یک لحظه تاریخی متبلور شده و از آن به عنوان «بعثت مردم» یاد میشود.
به گفتهٔ علیانی بارزترین و متمایزترین ویژگی این تجمعات، برخورداری از «زنانهترین هویت تجمعی» با تکیه بر «فرهنگ زنانه» است. نه صرفا به خاطر اینکه اکثر عددی حاضران در میدان زنان اند، بلکه به این علت که برخلاف فرهنگ مردانه که بر استیلا و غلبه استوار است، فرهنگ زنانه حاکم بر میدان بر «مراقبت، پرورش، همراهی و وقار» تمرکز دارد.
وی خاطرنشان کرد: انتخاب زمان «شب» خود نشانهای از آرامشجویی است و فضا برخلاف تجمعات اعتراضیِ مرسوم، آرام، غیرخشونتآمیز و شبکهای (غیرمتمرکز) است. در این فضا، «بازتعریف خانواده» و نوعی همبستگی اجتماعی زنانه (سیسترهود) شکل گرفته است.
علیانی اضافه کرد: زنان به عنوان مدیران و ساماندهندگان واقعی میدان عمل میکنند؛ آنها آگاهانه امور خطابی و استیج را به مردان واگذار کرده اما خود مدیریت، توضیح و ساماندهی جریان را به دست گرفتهاند. تجمعات واجد «زیبایی بدون عریانی» همراه با ابزارهای هنری و فرهنگی (مانند پرچم، مچبند، پیکسل، شعر و رنگ) و حتی دقایق طولانی «سکون متحرک» و سکوت باوقار است. مشارکت در این میدان کاملاً بیننسلی و بینطبقاتی است و طبقات مختلف اقتصادی و فرهنگی را کنار هم نگه داشته است.
محمدرضا جلائیپور تجمعهای خیابانی ۹۰ شب گذشته را مصداق روشن یک جنبش بزرگ ضداستعماری خواند که هر سه ویژگی مشترک تعاریف جنبشها را دارا است: بر اساس نظرسنجیهای معتبر بخش بزرگی از جمعیت کشور در بیش از ۴۰۰ شهر کشور در آن مشارکت کردهاند (از حیث درصد مشارکتکنندگان بیش از هر جنبش خیابانی دیگری در سدهٔ گذشته)، دارای سازماندهی است و شبکهٔ وسیعی از فرد-نهادها و هیئات و موکبها و مساجد و سازمانها در ساماندهی آن مشارکت دارند، و دارای اهدافی است که فراگیرترینش حفاظت از ایران و زیرساختهایش در برابر تهدید و تجاوز قدرتهای استعماری است.
جلائیپور یادآور شد: این «جنبش خیابانی حفاظت از ایران» و جریان بزرگ ضداستعماری تا کنون بسیار کامیاب بوده و پارهای از اهداف کلیدی متجاوزان را ناممکن کرده است و در ۹۰ شب گذشته تحولات و پویاییهایی را از سر گذرانده که شایستهٔ توجه و مطالعهٔ تجربی و جامعهشناسانه بیشتری است.
شادی عنصری، معلم و مشارکتکنندهٔ فعال در این تجمعها، بر ضرورت مستندسازی تصویری پدیدههای مهم و متکثری که در میادین میگذرد تاکید کرد.
مهدیه زینالعابدینی با اشاره به بخش عمدهای از پلاکاردهای دست مردم که به مطالبات حول محور «عدالت اقتصادی و اجتم
اعی» مربوط میشود، گفت: این بعثت مردمی درست همزمان با بیشترین سطوح نابرابریهای اجتماعی-اقتصادی رخ داده است. پس طبیعی است که بخش عمدهای از پلاکاردهای دست مردم که به مطالبات حول محور «عدالت اقتصادی و اجتماعی» باشد.
محمدصادق فرامرزی دیگر سخنران این جلسه بر خطر ندیدنِ بخشی از جامعه که در خانه مانده یا غفلت از پدیدههای زیر پوست جامعه یا این فرض اشتباه که با این جنبش بزرگ مشکلات قبلی پایان یافته است تاکید کرد.
نظر دهید