نتایج گزارش سیاستی معاونت راهبردی ریاست جمهوری درباره تنگه هرمز منتشر شد
تنگه هرمز پشتوانه بازدارندگی و دارایی بلندمدت ژئوپولیتیکی ایران
گزیده گزارش سیاستی درباره پیامدسنجی راهبردی تهدیدهای دریایی آمریکا علیه ایران در تنگه هرمز بر تداوم جنگ و پیشنهادهای سیاستی منتشر شد.
به گزارش روابط عمومی معاونت راهبردی رییس جمهور در مقدمه این گزارش آمده است: ایران با کنترل موثر بر تنگههرمز اکنون بر یکی از شش تنگه ژئواستراتژیک نیمکره شرقی مسلط است که محل عبور 20% از نفت مصرفی جهان، 30% از آمونیاک و 40% کود شیمیایی و عناصر استراتژیک مانند هلیوم و آلومنیوم است. این ویژگی، امتیاز کمنظیری برای دارنده کنترل تنگههرمز فراهم میکند که ارزش آن را حتی از تسلیحات هستهای بالاتر میبرد. تنگه هرمز در جنگ تحمیلی سوم برای ایران همزمان عامل جدید بازدارندگی، یک دارایی راهبردی و به صورت جانبی و تاکتیکی یک اهرم فشار و چانهزنی و در صورت استفاده نادرست، یک تله راهبردی است. از همین رو، مسئله اصلی نه اصل اهمیت هرمز، بلکه نحوه استفاده از آن است. در ادامه این گزارش خاطرنشان شده است: معاونت راهبردی با بهرهگیری از نظرات و تجربیات اساتید و صاحبنظران دانشگاهی، برخی متولیان اجرایی و نمایندگان بخشهای خصوصی و برگزاری نشستهای کارشناسی متعدد تلاش نمود تا با بررسی پیامدهای گوناگون محاصره دریایی ایران توسط آمریکا و واکنش کشورهای مختلف در خصوص آن؛ توصیههای کاربردی را برای مدیریت موثرتر موضوع احصاء و ارائه نماید. در این گزارش مهم ترین پیامدهای ناشی از تصعید تنش در تنگه هرمز به دلیل ایجاد شوک سیستماتیک در اقتصاد جهانی و ایجاد بحران در بازار گاز، حملونقل، بیمه، غذا، کود، دارو و برخی زنجیرههای صنعتی بررسی و فرصت ها و تهدید ها متناسب با موضع گیری کشورهای ذینفع بررسی شده است. این گزارش همچنین طیف مختلفی از رفتارها در سطح محیط خارجی را بررسی و به این صورت دسته بندی کرده است:
- آمریکا بحران را در قالب فشار و حفظ نظم میبیند؛
- چین و هند بیشتر نگران امنیت انرژی و غذا هستند؛
- اروپا و ژاپن بر مهار شوک و آزادی کشتیرانی تأکید دارند؛
- کشورهای عربی خلیج فارس با وجود برخی منافع کوتاهمدت، خود در برابر گسترش بحران بسیار آسیبپذیرند.
بر این اساس، توصیه کاربردی تهیه کنندگان گزارش مدیریت هوشمندانه محدودیت های اعمال شده در تنگه هرمز و تقویت تابآوری داخلی از مسیر مدیریت واردات حیاتی و توسعه مسیرهای جایگزین است . این گزارش در بخش پایانی خود این دو راهبرد را پیشنهاد داده است:
- هرمز باید به عنوان اهرم معامله و یک رکن تنظیم گر لحاظ شود تا بیشترین امتیاز ممکن یعنی تبدیل تنگه هرمز به پشتوانه بازدارندگی و دارایی بلندمدت ژئوپولیتیکی و پیوند زدن اقتصاد جهانی به اقتصاد ایران تحقق یابد. اگر ایران بتواند میان فشار، مشروعیت، تابآوری و معامله تعادل برقرار کند، هرمز میتواند به یک دارایی راهبردی فعال تبدیل شود. به تعبیر دقیق تر، هرمز باید از سوی ایران همزمان در سه سطح مورد بهره برداری راهبردی قرار گیرد: به عنوان پشتوانه بازدارندگی، به مثابه اهرم معامله(چانه زنی) و به سان دارایی بلندمدت نظم آفرین و ژئوپلیتیکی.
- به دلیل منافع مشترک و وجود اشتراکات فرهنگی، اقتصادی و امنیتی ایران با کشورهای منطقه به ویژه در شرایط پس از جنگ، راهبرد همکاری های منطقهای ایران با همسایگان حوزه خلیج فارس به عنوان اولویت اصلی دیپلماسی کشور مبنای عمل قرار گیرد.
نظر دهید