در این نشست که با حضور جمعی از کارشناسان و پژوهشگران برگزار شد، دکتر یدالله سبوحی عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف و دکتر علی وطنی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران به‌عنوان میهمانان نشست به بررسی ابعاد مختلف پیامدهای اقتصادی جنگ پرداختند.

این نشست در سه محور «حوزه انرژی شامل نفت، گاز و برق»، «امنیت غذایی شامل تأمین کالاهای اساسی و نهاده‌ها» و «حوزه کلان اقتصادی شامل پول، ارز، تورم و بودجه» برگزار شد.

در این نشست، دکتر علی وطنی، استاد اقتصاد دانشگاه تهران، با اشاره به جایگاه ایران در منابع انرژی جهان گفت: مجموع ذخایر نفت و گاز ایران در زمره برترین ذخایر جهان قرار دارد و بنابر اعلام شرکت نفت بریتانیا، ایران نه در رتبه دوم بلکه در رتبه نخست ذخایر گازی جهان قرار دارد.

وی افزود: در کنار این ظرفیت‌ها، کشور در حوزه مصرف انرژی نیز در رتبه‌های بالایی قرار دارد؛ به‌گونه‌ای که شدت مصرف انرژی در ایران حدود دو و نیم برابر میانگین جهانی است. به گفته وی، با وجود برخورداری از شبکه سراسری گاز و برق، راندمان تولید انرژی پایین و میزان تلفات انرژی بالا است.

وطنی با اشاره به ظرفیت‌های قانونی موجود در کشور اظهار داشت: قوانین مناسبی همچون «قانون اصلاح الگوی مصرف» و «قانون جهش تولید دانش‌بنیان» وجود دارد که می‌تواند در اصلاح الگوی مصرف انرژی نقش مهمی ایفا کند. همچنین استفاده از ظرفیت شرکت‌های خدمات انرژی (ESCO) می‌تواند با تعریف پروژه‌های بهینه‌سازی، به افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌های تعمیر و نگهداری کمک کند.

وی با اشاره به تجربه جهانی در مواجهه با شوک‌های نفتی گفت: اقتصاد جهانی در مواجهه با تکانه‌ها و شوک‌های نفتی، به سمت بهینه‌سازی مصرف انرژی حرکت کرد و این مسیری است که ما نیز ناگزیر از طی کردن آن هستیم.

این استاد دانشگاه تأکید کرد: دولت باید از تصدی‌گری فاصله بگیرد و نقش تسهیل‌گر را ایفا کند. در کشور قوانین بالادستی مناسبی وجود دارد و با چابک‌سازی دولت می‌توان زمینه فعالیت بیشتر بخش خصوصی را به‌ویژه در دوران پساجنگ فراهم کرد. همچنین باید با تکمیل زنجیره ارزش از خام‌فروشی پرهیز کرد و امور قابل انجام توسط بخش خصوصی را به این بخش واگذار کرد.

وطنی فرهنگ‌سازی و آموزش را از عوامل مهم در اصلاح الگوی مصرف دانست و افزود: غلبه بر ناترازی انرژی در گرو بهینه‌سازی مصرف انرژی است.

در ادامه این نشست، دکتر یدالله سبوحی عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف نیز با اشاره به پیامدهای اقتصادی جنگ بر اقتصاد جهانی گفت: پیش‌بینی می‌شد اقتصاد جهان رشد ۳.۳ درصدی داشته باشد، اما جنگ خلیج فارس موجب کاهش حدود دو دهم درصدی رشد اقتصاد جهانی شده است.

وی افزود: انعکاس این تحولات در منطقه خاورمیانه بیشتر بوده و در اقتصاد ایران نیز پیامدهای جنگ اخیر  اثر منفی بر رشد اقتصادی داشته است.

سبوحی با بیان اینکه برای جبران این کاهش رشد اقتصادی نیاز به سرمایه‌گذاری گسترده وجود دارد، گفت: برای جبران این میزان افت رشد، حدود ۶۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری لازم است و اگر اهداف برنامه هفتم توسعه تا سال ۱۴۰۵ مبنا قرار گیرد، نزدیک به ۱۴۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری مورد نیاز خواهد بود.

وی با اشاره به مسئله ناترازی انرژی در کشور اظهار داشت: از سال ۱۳۹۹ کشور با ناترازی انرژی مواجه بوده و آثار جنگ نیز این مسئله را تشدید خواهد کرد؛ بنابراین بهینه‌سازی مصرف انرژی اکنون یکی از اولویت‌های جدی کشور محسوب می‌شود و باید با راهکارهای کوتاه‌مدت و بلندمدت با این چالش مقابله کرد.

این استاد دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت بخش خصوصی گفت: اگر دولت نتواند به‌درستی سیاست‌گذاری کند و از ظرفیت بخش خصوصی بهره بگیرد و خود درگیر اجرا باشد، شرایط موجود ادامه خواهد یافت.

وی همچنین با انتقاد از بنگاه‌داری بانک‌ها افزود: بنگاه‌داری بانک‌ها به اقتصاد کشور آسیب زده است و تا زمانی که نقش بانک‌ها به جای تسهیل‌گری اقتصادی به بنگاه‌داری منتهی شود، اقتصاد کشور با چالش مواجه خواهد بود.

سبوحی در پایان، توجه به اقتصاد چرخشی و استفاده از ظرفیت بازیافت و ایجاد ارزش افزوده از ضایعات صنعتی را از جمله موضوعات مهم برای افزایش بهره‌وری اقتصادی عنوان کرد.