نشست واکاوی آسیب ها و خشونت های مرتبط با زنان برگزارشد
در نشست کارگروه زنان و جوانان معاونت راهبردی ریاست جمهوری کارشناسان و مدیران دولتی و نمایندگان پژوهشکده ها و انجمن های علمی و احزاب مرتبط با حوزه زنان به بحث و تبادل نظر پیرامون "خشونت های مرتبط با زنان" پرداختند.
به گزارش روابط عمومی معاونت راهبردی رئیس جمهور در این جلسه که در معاونت راهبردی رئیس جمهور برگزارشد بهاره نصیری، مدیر گروه مطالعات زنان در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی گزارشی از جلسه تخصصی «تحلیل وضعیت خشونت خانگی و استراتژی های مواجهه با آن » که در این پژوهشگاه برگزار شده، ارائه کرد.
وی مثلث خشونت را طبق نظریه گالتونگ شامل سه وجه دانست و ریشههای اصلی خشونت را در عواملی چون پایگاه اقتصادی-اجتماعی پایین، بیکاری، اعتیاد، ضعف مهارتهای ارتباطی و فقدان حمایت مؤثر قانونی برشمرد .
به گفته نصیری راهکارهای کلیدی که وی مطرح کرد شامل: ۱. آموزش به عنوان شاهکلید تغییر فرهنگی، بهویژه از طریق تدوین واحد درسی "سواد هیجانی و بدنی" در نظام رسمی آموزش و پرورش ۲. الزام به برگزاری جلسات آموزش حقوق و شروط ضمن عقد پیش از ازدواج ۳. ایجاد پلتفرمهایی برای گزارش محرمانه و دریافت راهنمایی در خصوص خشونت خانگی ۴. استفاده از "زبان جایگزین" در رسانهها (مانند کرامت بدن و حقوق مراقبتی) به جای مفاهیم بیآبرویی و پاکسازی.
در ادامه این نشست دکتر ندا گلبهاری به نمایندگی از انجمن جامعه شناسی ایران با ارائه گزارشی از نشست «واکاوی پدیده زن کشی در ایران» اظهارداشت: زنکشی (به ویژه قتلهای به اصطلاح ناموسی) پیش از هر چیز یک خشونت جنسیتمحور است، زیرا جنسیت قربانی نقش اصلی را در ارتکاب این قتلها دارد .
زنان و لایه های پنهان خشونت نمادین
وی افزود: قتل زنان تنها نوک کوه یخ است و تجلی بیرونی لایههای پنهان خشونت نمادین است. مرد قاتل نیز قربانی این خشونت نمادین محسوب میشود، زیرا در لحظه کنش، حامل فشارهای فرهنگی و نمادین است.
گلبهاری با ارائه تحلیل سه سطحی خرد میانه و کلان گفت: مکانیسم اصلی، درونیسازی ارزشهای مردسالارانه است. در سطح میانه نهادهایی مانند خانواده، آموزش، رسانه، دین و قانون، این نظام ارزشهای جنسیتی را تثبیت و تکرار میکنند و در سطح کلان نیز مردانگی با سلطه، اقتدار و کنترل تعریف شده و زنانگی با انفعال ارزشمند تلقی میشود.
وی با بیان اینکه همسویی این افق معنایی با اراده قدرت سیاسی، توان سرکوب را چند برابر میکند تأکید کرد: راهکارها و پیشنهادهای سیاستی مقابله مؤثر نیازمند یک رویکرد چندبُعدی در سه لایه (پیشگیرانه، حمایتی-محافظتی و کنترلی-انتظامی) و سه سطح (خرد، میانه، کلان) است و استفاده از ظرفیتهای فقه پویا، قانونگذاری پیشگیرانه، مداخلات حمایتی، جرمانگاری قاطع، آموزش مردان از این موارد است.
ابعاد ساختاری و جنسیتی خشونت و ارائه راهکارهای سیاستی جامع
پروین علیپور مدیر بخش توسعه و زنان موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ادامه این نشست با ارائه گزارش نشستی تحت عنوان «کنکاشی نو در مسئله خشونت خانگی در ایران» بر ابعاد ساختاری و جنسیتی خشونت و ارائه راهکارهای سیاستی جامع تاکید کرد.
وی با اشاره تاکید بر رویکرد قضایی مبتنی بر حفظ جان و کرامت انسانی زنان عنوان کرد: سیاستها باید جامع باشند تا هم زنان و هم مردان قربانی را پوشش دهند و هم عوامل ساختاری را کاهش دهند.
علیپور همچنین اصلاح ماده ۱۱۵ قانون مدنی به همراه بازنگری در نظام آموزشی و محتوای درسی برای ترویج عدالت جنسیتی از کودکی و تشویق استقلال در دختران را مطرح کرد.
فقدان قانون در ایران
پرستو سرمدی مدیر گروه زنان حزب اتحاد نیز در ادامه این نشست با ارایه گزارشی درباره «بررسی افزایش زن کشی و خشونت علیه زنان» گفت: با وجود اینکه بیش از ۱۲۰ کشور جهان قوانین خاص مقابله با خشونت علیه زنان دارند، ایران فاقد چنین قانونی است .
وی افزود: از این رو تصویب لایحه منع خشونت علیه زنان ضروری است و باید لایحهای باشد که اثرگذار و بازدارنده باشد.
وی همچنین با تاکید بر ضرورت به تقویت زیرساختهای موجود توسط دولت حمایت از اشتغال زنان برای کاهش وابستگی اقتصادی و همچنین فرهنگسازی در نهادها، از جمله آموزش و پرورش، برای مبارزه با زنستیزی و آموزش انواع خشونت و رفتارهای غیرخشونتآمیز را به عنوان راهکارهایی ضروری در این زمینه عنوان کرد.
مرضیه ادهم نیز در این نشست به ارائه گزارشی از مطالبات مردمی در حوزه خشونت علیه زنان از طریق پلتفرم «کارزار» پرداخت و اظهارداشت: در حال حاضر ۳۵۰ کارزار فعال مرتبط با خشونت علیه زنان یا حقوق آنها وجود داردکه مجموعاً ۲ میلیون و ۳۱۴ هزار امضا در رابطه با موضوعات مختلف در این کارزارها جمعآوری شده است که شامل موضوعات قانون عفاف و حجاب، حق عائلهمندی، تجاوز و مجازات جایگزین و سایر حقوق مدنی است.
در ادامه نشست مدیران دستگاه های مرتبط با این مسئله به بیان نکات خود پرداختند.
مریم خاک رنگین، سرپرست دفتر خانواده و بانوان معاونت سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی اظهار داشت: سامانه ۱۲۳ (اورژانس اجتماعی بهزیستی) یک دیتابیس بزرگ است که امکان مقایسه روند خشونتها در طول سالها را فراهم میکند.
لزوم شفافیت رویکرد حمایتی از زنان
خاک رنگین با بیان اینکه به نظر می رسد رویکرد فعلی در حوزه زنان از شفافیت لازم برخوردار نیست از آنچه که با عنوان حمایتهای بیمورد، مانند کاهش ساعت کار برای زنان سرپرست خانوار است انتقاد کرد و اظهار داشت: این قوانین، بعضا کارفرما را از استخدام آنها دلسرد کرده و به ناتوانمندسازی زنان منجر میشود .
وی تصریح کرد: زنان آسیبدیده، بهویژه در گروه سنی ۲۰ تا ۲۲ سال، بیسواد هستند . با توجه به فقر آگاهی نسبت به حقوق، باید کار را از آموزش سواد و حقوق برای این گروههای جمعیتی آغاز کرد.
چالش افراط و تفریط در جامعه
سیدمحمدحسین جوادی، رئیس اداره مددکاری اجتماعی معاونت درمان وزارت بهداشت نیز طی سخنانی با بیان اینکه متاسفانه مسئله خشونت در کشور وجود دارد، اما چالش اصلی افراط و تفریط موجود در جامعه و ساختارهای اداری است.
وی خاطرنشان کرد: به عنوان مثال، وزارت بهداشت ۱۸ هزار بیمار در بیمارستانها دارد که توسط همسرانشان در محیط خانواده آسیب دیدهاند و این مسئله باید مطرح شود .
جوادی یادآورشد: برای عبور از مقاومتهای ساختاری و فرهنگی میتوان با تغییر کلیدواژهها، موانع را دور زد تا اقدامات عملیاتی متوقف نشود.
ابزارهای حمایتی و نظارتی قوه قضائیه
امین جلال منش، معاون اداره کل مشارکت های مردمی و سرمایه اجتماعی پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه نیز با بیان اینکه خشونت علیه زنان همچنان یک "مسئله عمومی" است که حل آن نیازمند مدیریت سیستمی و تأمین منافع عمومی است اظهارداشت: یکی از ریشهایترین مشکلات در بحث خطمشیگذاری، عدم مسئلهیابی درست است؛ بهویژه در مورد مشکلات پنهان زنان که گزارش نمیشوند.
وی افزود: آمارهای رسمی میزان خشونت ثبتشده علیه زنان را کمتر از ۵۰٪ نشان میدهد، که حاکی از پنهانکاری یا عدم گزارشدهی است.
جلال منش گفت: از طریق ابزارهای حمایتی و نظارتی قوه قضائیه شامل سامانه سجام گزارشهای مردمی مستقیماً به کارتابل ۸۰۰ دادستان میرود و این امکان را به زن میدهد که بتواند مدعیالعموم شود. همچنین سامانه مشارکتهای مردمی قوه قضائیه با ۱۱۰۰ سازمان مردمنهاد همکاری در زمینه پیگیری مسائل زنان را دارند.
عظیمی مدیر گروه جزا و جرم شناسی مرکز پژوهش های مجلس گفت: اگر مواجهه با مسئله خشونت علیه زنان «سیاسی» و «رادیکال» شود، نه تنها مسئله زنان حل نخواهد شد، بلکه مشکلات تشدید میشوند.
وی مسئله خشونت را مختص ایران ندانست و اظهارداشت: جامعه جهانی نیز با «بحران جهانی» و «زنگ خطر» تشدید خشونت علیه زنان مواجه است؛ به طوری که طبق آمار در هندوستان روزی ۲۰ زن و در آمریکا هر ماه تعداد زیادی کشته میشوند.
گفتنی است زهرا اردکانی فرد رئیس کارگروه زنان و جوانان معاونت راهبردی هدف از این نشست را ارائه نتایج جلسات و پژوهش های انجام شده در این زمینه در فضای دانشگاهی و ارائه نظرات متخصصان و جامعه مدنی اعلام کرد.
نظر دهید